Medya takip nedir, nasıl yapılır?
Medya takip, bir kurumun, kişinin ya da markanın adının haber sitelerinde, TV ve radyoda, gazetelerde ve sosyal ağlarda nerede geçtiğini düzenli olarak bulup kayda almaktır. Bu yazı tanımı, kaynak türlerini ve işin adım adım nasıl yürüdüğünü anlatır. Sonunda işi insanla mı yazılımla mı yürüteceğinize karar vermek kolaylaşır.
Medya takip tam olarak nedir?
Medya takibin üç temel kavramı vardır. Bu yazıda hep aynı anlamda kullanılır.
- Takip: izlediğiniz ad. Kurum, yönetici, marka, rakip ya da konu olabilir.
- Haber: bir takibin geçtiği içerik. Aynı metni yayımlayan kopyalar tek haberde birleşir.
- Kaynak: haberi yayımlayan yer. Haber sitesi, TV kanalı, gazete ya da sosyal ağ hesabı olabilir.
Medya takip, bu üç kavramın düzenli işlemesidir. Önce takibi tanımlarsınız. Sonra kaynaklar taranır, bulunan haberler ayıklanır ve size iletilir. Amaç tek bir haberi bulmak değildir. Amaç, adınızın hangi kaynakta, ne zaman ve hangi bağlamda geçtiğini her gün aynı düzenle görmektir.
Hangi kaynaklar izlenir?
Bilgi tek bir mecradan akmaz. İyi bir takip dört kaynak türünü birlikte kapsar.
| Kaynak türü | Nasıl izlenir | Elinize ne geçer |
|---|---|---|
| Haber siteleri | Sürekli tarama | Haber metni, kaynak, yayın saati, bağlantı |
| TV ve radyo | Canlı yayın yazıya dökülür | Kanal, program, saat, adınızın geçtiği cümle, ±60 saniyelik kesit |
| Basılı gazete | Sabah baskısı optik karakter tanıma (OCR) ile okunur | Gazete, sayfa, işaretli paragraf, sayfa kesiti |
| Sosyal ağlar | Açık paylaşımlar taranır | Paylaşım metni ve bağlantısı |
Yerel basın ayrı bir dikkat ister. Türkiye'de 81 ilin kendi gazeteleri ve haber siteleri vardır. Sahadaki bir şikâyet ya da bir yatırım haberi, ulusal basına çıkmadan önce yerel gazetede yer alabilir. Yalnızca ulusal kaynakları izleyen bir takip bu haberi geç görür.
TV ve radyoda sorun başkadır: yayın akıp gider. Konuşulan cümle kayda alınmazsa sonradan kanıtlanamaz. Bu yüzden kesit önemlidir. Kesit, adınızın geçtiği anın etrafındaki ±60 saniyelik ses ve görüntü parçasıdır. Gazetede kesit, haberin bulunduğu sayfa parçasıdır.
Medya takip nasıl yürür?
Süreç beş adımdan oluşur. Ekip de yürütse yazılım da yürütse adımlar aynıdır.
- Takibi tanımlayın. Kurum adını, kısaltmalarını, yönetici adlarını, markaları ve rakipleri yazın. Yazım farklarını ve kısaltmaları listeye ekleyin.
- Kaynakları izleyin. Haber siteleri ve sosyal ağlar sürekli, TV ve radyo canlı yayından, gazeteler sabah baskısından taranır.
- Haberleri birleştirin. Aynı ajans metni onlarca sitede çıkabilir. Bunlar tek haberde toplanmazsa sayılar şişer ve yönetici aynı metni defalarca okur.
- Haberi iletin. Önemli haber uyarı olarak anında gider. Gündemin geri kalanı ertesi sabah bültende özetlenir.
- Ay sonunda raporlayın. Haber sayıları, öne çıkan haberler ve kaynak dağılımı yönetime sunulacak biçimde derlenir.
Bu adımların ikisi çoğu zaman atlanır: kopyaların birleştirilmesi ve listenin güncellenmesi. Kopyaları ayıklamayan bir takip yanıltıcı sayı üretir. Takip listesini güncellemeyen bir takip ise yeni ürünü, yeni yöneticiyi ya da yeni rakibi hiç görmez.
İnsanla mı yazılımla mı yürütülür?
Eski yöntemde okuyucular gazeteleri keser, yayınları vardiyalarla izler ve notlarını sonradan iletir. Yazılım yöntemi aynı işi sürekli çalışan bir sistemle yapar. İki yöntemin hız, kapsam ve sözleşme farkları ayrı bir konudur; tabloyla birlikte Medya takip ajansı mı, yazılımı mı? yazısında ele alınır. Kısaca: ekip yorulur ve gün sonunda toplar, yazılım yorulmaz ve haberi bulunduğu anda verir. Okuyucunun asıl değeri ise yorumdadır; haberin ne anlama geldiğine karar vermek insanda kalır.
Kurumlar medya takibe ne zaman ihtiyaç duyar?
Kriz çıkana kadar beklemek pahalı bir yoldur. Şu durumlardan biri varsa takip zaten gereklidir.
- Kriz ve erken uyarı: Olumsuz bir iddia ilk saatlerde hızla yayılır. Haberi ilk siz öğrenirseniz açıklamayı da ilk siz yaparsınız.
- Duyuru ve lansman: Gönderdiğiniz basın bülteninin hangi kaynaklarda, hangi başlıkla yer aldığını görmek istersiniz.
- Sektör ve rakip izleme: Yeni bir düzenlemeyi ya da rakibin bir hamlesini ilk gününde bilmek kararlarınızı destekler.
- Yönetime düzenli bilgi: Sabah bir bülten, ay sonunda bir rapor yönetimin sizden beklediği düzeni kurar.
- Kamu kurumu iletişimi: Meclis, hizmetler ve şikâyetler yerelde konuşulur; ilçe basını bu yüzden izlenmelidir.
Maliyeti ne belirler?
Fiyatın arkasında dört kalem vardır. Teklif alırken bunları tek tek sorun.
- Takip sayısı: kaç ad izlenecek.
- Kaynak kapsamı: yalnızca ulusal haberler mi, 81 ilin yerel basını, TV, radyo ve gazete de dahil mi.
- İletim biçimi: her haber anında mı gelecek, yalnızca sabah bülteni mi.
- Rapor ve arşiv: geçmişe dönük arama ve aylık rapor pakete dahil mi.
Bir ek soru daha sorun: veriniz nerede tutuluyor? Haber metni ve kesitler Türkiye'de kalıyor mu, yoksa dış bir servise gidiyor mu?
Başlarken nelere dikkat edilir?
Takibe ilk kez başlıyorsanız şu üç şeyi baştan yapın.
- Listeyi kısa başlatın. Önce kurum adı, üst yönetim ve ana markalar yeterlidir. Rakipleri ve konuları ikinci adımda eklersiniz.
- İlk haftayı okuyun. Gelen haberlere bakıp alakasız olanları ayıklayın. Aynı adı taşıyan başka bir kurum ya da kişi varsa bunu ilk hafta fark edersiniz.
- Alıcıyı belirleyin. Uyarıyı kim alacak, bülteni kim okuyacak, raporu kim sunacak? Alıcısı belli olmayan bir haber akışı işe yaramaz.
Yazının devamı niteliğindeki Basın takibi nasıl yapılır? Adım adım rehberi bu adımları ayrıntılı işler.
MTS'de nasıl çalışır?
MTS (Medya Takip Sistemi), bu rehberdeki adımları yazılımla yürütür: haber sitelerini, 81 ilin yerel basınını, sabah gazetelerini (gazete adı, sayfa, haber küpürü ve kısa alıntı) ve sosyal ağları izler, kopyaları tek haberde birleştirir, uyarıyı dakikalar içinde iletir, her sabah 07:00'de bülteni gönderir ve ay sonunda PDF rapor çıkarır. Sınıflandırma kendi modellerimizdir; veri Türkiye'deki sunucumuzda tutulur. TV ve radyo takibi ek hizmettir; teklifle eklenir. Kendi adınızla denemek için Son 7 günü göster düğmesini kullanın; kayıt ve kart gerekmez.